Ben hayvan parkımda yaşarım ve dolayısıyla hayvanlarla iç içe olmanın kendine özgü bazı değerleri vardır. Zamanla onların tüm alışkanlıklarını gözlemlersiniz; onlar da sizi tanır, size sadakat gösterir, sizden ürkmez ve sizi kendi sahipleri gibi görmeye başlarlar.
Hayvanları yakından tanımaya başladığınızda, davranışları ve yaşam tarzları ilginizi çekmeye başlar. Bu farklılıkları anlamak için kaynaklara başvurma ihtiyacı duyarsınız. Dedim ya; ben hayvan parkında yaşıyorum, bu yüzden sabahları çok erken uyanırım. Daha gün doğmadan ayakta olurum. İşte bu sabah da onlardan biriydi.
Saat 05:00… Laptopumda bir şeylerle meşgulüm, zaman ilerliyor, çalışmaya devam ediyorum. Saat 06:10 civarı… Hava hâlâ karanlık. Malum, geceler uzadı, gündüzler kısaldı. Tam o sırada horozlar ötmeye başladı. Hâlbuki halk arasında “Horozlar sabah öter, günün ilk ışığının habercisidir” diye bilinir.
Ama karanlık henüz dağılmamıştı; gün daha doğmamıştı. Bu durum merakımı uyandırdı. “Nasıl olur da hava zifiri karanlıkken horozlar öter?” diye düşündüm. Bu sorunun peşine düşmek istedim. Sonuçta eğer bu hayvanlarla birlikte yaşıyorsak, onların bütün hikayelerini bilmemiz gerekir.
Biraz yapay zekâ, biraz uluslararası araştırmalar derken, gerçekten şaşırtıcı ve bir o kadar da ilginç bir gerçeğe ulaştım. Sizlerle de paylaşmak isterim.
Horozların İçinde Bir ‘Biyolojik Saat’ Var
Araştırmalar gösteriyor ki horozların beyinlerinde çok güçlü bir sirkadiyen ritim, yani iç saat bulunuyor. Bu iç saat, ışık olmasa bile:
Gece ne zaman bitecek, Sabah ne zaman başlayacak,gibi döngüleri hesaplıyor.
Bilimsel deneylerde horozlar tamamen karanlık bir odada tutulduklarında bile her gün aynı saatte ötmeye devam etmişler. Yani güneş doğmadan önce, kendi biyolojik saatlerine göre sabahın geldiğini hissediyorlar.
Horozlar Sessizliğe Çok Duyarlıdır
Sabah yaklaşırken:
En ufak hava hareketlerini, Diğer hayvanların uyanma seslerini, Ortamdaki titreşimleri çok kolay fark ederler. Bu da onların sabahın yaklaştığını anlamasına yardımcı olur.Işık Olmasa Bile Sabah “Ton Değişir”
Gece ile sabah arasında insan gözüyle fark edilmeyen küçük değişiklikler olur:
Işık tonunun değişmesi, Atmosferin titreşimi, Havanın çok hafif ısınması.İşte horozlar bu mikro değişimleri algılar.
Horozların Ötme Yönünün de Bir Sebebi Var
Horozlar genelde doğuya dönerek öterler. Çünkü ilk ışık her zaman doğudan gelir ve horoz bunu hisseder. Ayrıca sürüsüne “Ben buradayım, lider benim, gün başlıyor!” mesajı vermek için her zaman en yüksek noktaya çıkar ve sesi en uzağa yayacak yöne döner.
Rüzgâr önden esiyorsa rüzgâra karşı öter, Arkadan esiyorsa rüzgârı arkasına alır ki sesi daha uzaklara gitsin.Yakında başka horoz varsa, ona doğru dönerek öter. Bu da:
“Burası benim bölgem, yaklaşma!” mesajıdır.
Kısacası:
Horozun ötme yönünü belirleyen faktörler:
Doğudan gelen ilk ışık Sesin en iyi yayıldığı açık yön Rüzgârın yönü Diğer horozların konumu Bulunduğu yüksekliğin uygunluğuVe işte size bu sabahın kısa ama çok gerçek bir horoz hikayesi…
Eğer sıkılmıyorsanız hayvanlar alemiyle ilgili gözlemlerimi zaman zaman sizinle paylaşmaya devam edeceğim.